در مقالۀ حاضر فرض بر این است که کتاب دو قرن سکوت اثر عبدالحسین زرین‌کوب صرفاً اثری تاریخی نیست، بلکه اثری است که توانسته دربارۀ بخشی از گذشتۀ ایران حافظۀ جمعی پدید آورد. سؤال پژوهش این است که وقتی چنین متنی به زبان و فرهنگی دیگر منتقل می‌شود، چه بخش‌هایی از این حافظۀ جمعی منتقل می‌شود و چه بخش‌هایی در این فرایند حذف، کم‌رنگ یا بازتفسیر می‌شود. استدلال اصلی مقاله این است که ماندگاری دو قرن سکوت تا حد زیادی نه از اعتبار بی‌چون‌وچرای تاریخی آن، بلکه از قدرت عاطفی، روایی و هویتی آن ناشی می‌شود. این اثر، با تفسیر دورۀ پس‌از فتح اعراب به‌صورت دوره‌ای از «سکوت» و «گسست»، روایتی از یک «زخم تاریخی» می‌سازد که یادآور روایت‌های حماسی از شکست و از دست رفتن شکوه گذشته در ادبیات فارسی، به‌ویژه شاهنامه، است. مقاله سپس نشان می‌دهد که خود زرین‌کوب در پیش‌گفتارهای چاپ‌های مختلف اثر، به‌تدریج از بخشی از داوری‌های نخستین خود عقب می‌نشیند، بااین‌حال، این بازنگری به‌طور کامل در متن اصلی کتاب منعکس نمی‌شود. در این میان، ترجمۀ انگلیسی آوید کامگار در ۲۰۱۶ اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. این ترجمه صرفاً انتقال زبانی یک متن تاریخی نیست؛ تحلیل مقدمۀ آن نشان می‌دهد که مترجم، با برجسته ‌کردن روایت هویتی و تمدنی کتاب، در پی انتقال حافظۀ جمعی شکل‌گرفته پیرامون دو قرن سکوت به مخاطب انگلیسی‌زبان بوده است.