مسئلهٔ امانت در ترجمه؛ نگاهی به مقاله‌ای قدیمی دربارۀ ترجمه

مقالۀ «مسئله امانت در ترجمه» نوشتۀ ابوالحسن نجفی در  ۱۳۶۱ در سیزدهمین شمارۀ مجلهٔ نشر دانش به‌ چاپ رسید. این مقاله در کتاب «گفتارهایی از و دربارهٔ استاد ابوالحسن نجفی» (۱۴۰۵) نیز بازنشر شده است. این کتاب شامل مجموعه‌ای از یادداشت‌ها، گفتارها و تحلیل‌هایی دربارهٔ این زبان‌شناس و مترجم برجسته است که به کوشش حسین راست‌منش ازسوی مرکز نشر دانشگاهی به‌ چاپ رسیده است. مقالهٔ ارزشمند «مسئلهٔ امانت در ترجمه» که بیش از ۴۰ سال از زمان انتشارش می‌گذرد در زمان خود بسیار مورد توجه و استقبال واقع شد. پیش‌ از آن، مقالات مستقلی دربارۀ ترجمه نوشته شده بود، ولی مزیت این مقاله این بود که اولاً نویسنده خود هم زبان‌شناس بود و هم ادیب و هم به موضوعی می‌پرداخت که یکی از مشکلات اصلی ترجمه به حساب می‌آمد و آن رواج شیوۀ ترجمۀ تحت‌اللفظی بود. این شیوه قبل‌از انقلاب آغاز شده بود و خانم صفارزاده در کتاب اصول و مبانی نظری ترجمه (۱۳۵۸) نمونه‌هایی از آن را به دست داده بود. بنابراین، در زمان نگارش مقاله، ترجمۀ تحت‌اللفظی چنان رواج یافته بود که به یکی از دغدغه‌های اصلی نویسنده تبدیل شده بود. این شیوه پس‌از دههٔ ۶۰ به‌تدریج به شیوهٔ غالب ترجمه در ایران تبدیل شد (خزاعی‌فر، ۱۳۷۸، نخستین همایش ترجمهٔ ادبی در ایران). ازاین‌رو، نجفی در این مقاله هم گزارشی آسیب‌شناختی از وضع ترجمه در زمان خود به دست می‌دهد و هم می‌کوشد با تکیه بر مبانی زبان‌شناختی و ادبی، راه‌حلی برای آن پیشنهاد کند.


بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *