پای صحبت مترجمان؛ مروری بر کتاب در برزخ کلمات (۲)

کتاب ارزشمند «در برزخ کلمات، دربارۀ ترجمه و ویرایش ادبی»، شامل شش گفت‌وگوی بلند علیرضا جاوید با شش مترجم ادبی است. در بخش اول نگاهی کردیم به گفت‌وگوی جاوید با عبدالله کوثری و رضا رضایی. در این بخش نگاهی می‌اندازیم به گفت‌وگوی جاوید با علی‌اصغر حداد و احمد کسایی‌پور.

گفت‌وگوی علیرضا جاوید با علی‌اصغر حداد هم بسیار خواندنی است. حداد در پاسخ به همهٔ سؤال‌ها طبعاً دیدگاه‌های شخصی خود را بیان می‌کند ولی متواضعانه و مکرر تأکید می‌کند که آنچه می‌گوید صرفاً دیدگاه شخصی اوست. گفت‌وگو با تعریف متن ادبی آغاز می‌شود: متن ادبی که ارزش ترجمه داشته باشد چگونه متنی است؟ تعریف حداد از متن ادبی مبتنی‌بر ارزش ذاتی متن نیست، بلکه حداد «بیشتر احساس و روحیهٔ خود» را در انتخاب کتاب برای ترجمه مؤثر می‌داند. بعد حداد صحبت از «ساختن زبان» می‌کند و می‌گوید در ترجمهٔ متونی که متعلق به زمان گذشته است، مترجم مجبور است زبانی متناسب بسازد، چون ما نمی‌دانیم در آن دورهٔ تاریخی مردم ایران چگونه صحبت می‌کردند و به‌فرض هم که می‌دانستیم نوشتن به‌عین آن زبان برای خوانندهٔ امروزی قابل فهم نبود. او عبدالله کوثری و محمد قاضی را مترجمانی می‌داند که زبان می‌سازند: «مثلاً آقای عبدالله کوثری در نمایشنامه‌های یونانی که ترجمه می‌کند، زبان را ساخته، آن زبان زبانی نیست که خارج از متن نمایشنامه‌ها وجود داشته باشد بعد آقای کوثری رفته باشد و از آن الگو بگیرد. ساختن زبان متناسب با متن از آن ابزارهایی است که مترجم باید به آن مسلح باشد.»

 


بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *