ترجمۀ دقیق نامفهوم رودَرروی ترجمۀ مفهوم غیردقیق

نجف دریابندری، بنا به گفتۀ خودش، کار ترجمه را در اواخر دهۀ ۱۳۲۰ با فارسی کردن چند داستان کوتاه از ویلیام فاکنر آغاز کرد.۲ او در دهۀ ۷۰ خورشیدی دست‌به‌کار ترجمۀ داستان بلندی از فاکنر شد که نتیجه‌اش کتاب گور به گور بود. این یکی از مشهورترین داستان‌های فاکنر با نام As I Lay Dying است که دریابندری نام داستان را در ترجمه‌اش تغییر داد و در توضیح دلیل خود برای این کار در یادداشت ابتدای کتاب چنین آورد:

گور به گور عنوانی است که من روی این رمان گذاشته‌ام، زیرا نتوانسته‌ام عنوان اصلی آن را به عبارتی که خود بپسندم به فارسی درآورم. «همچون که دراز کشیده بودم و داشتم می‌مُردم» کوتاه‌ترین عبارتی است که به نظر من معنای عنوان اصلی را دقیقاً بیان می‌کند.۳

اما ماجرای گور به گور فقط تغییر عنوان آن نبود، بلکه یادداشت مترجم در ادامه به نکتۀ مهم دیگری هم اشاره داشت:

آدم‌های این رمان روستاییان ساده − و گاه ساده‌لوح − ایالت میسی‌سیپی، در جنوب آمریکای شمالی، هستند. در زمان نامعیّنی که شاید کمی بعداز جنگ جهانی اول باشد، و داستان از زبان خود این آدم‌ها نقل می‌شود. در ترجمۀ این زبان من خود را ناگزیر دیده‌ام که، اولاً، دامنۀ آزادی مترجم را اندکی وسیع‌تر از حد معمول بگیرم و، ثانیاً، گفتار را نه به «لفظ قلم» بلکه به همان‌صورتی که از دهان جاری می‌شود − به زبان گفتار − ضبط کنم. در این کار نه‌تنها از افراط پرهیز کرده‌ام، بلکه کوشیده‌ام تا آنجا که فضای زبان محاوره اجازه می‌دهد صورت مکتوب کلمات را نگه دارم.۴


بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *