کارگاه ترجمه؛ مایهگردانی یا تغییر بیان
- منتشر شده در 17 آگوست 2026 |
مدتها طول کشید برای modulation معادل مطلوبی انتخاب کنم. گاهی راهحل درست و مورد پسند بهراحتی به دست نمیآید و مفهوم مورد نظر مدتها در ذهن میچرخد و میچرخد تا اینکه پاسخ نهایی پیدا میشود. ابتدا مفهوم modulation را اجمالاً شرح میدهم.
زبانها برای ارائۀ مفاهیم قالبهای ویژهای دارند و اهل هر زبان برای پوشاندن جامۀ الفاظ بر قامت معانی، شیوههای بیان خاصی به کار میبرند. گاهی وقتی جمله یا بخشی از متن به روشهای مستقیم و معمول ترجمه میشود متنی به دست میآید که شاید ازلحاظ دستوری درست باشد، اما به گوش مترجم و خواننده غریب، غیرعادی، غیرطبیعی و نامطلوب میآید. در این موارد تغییرات گستردهای در سطحِ شناختی و دستکاریهایی در مقولههای ذهنی (نه الزاماً صوری و دستوری) لازم است و این ضرورت پیش میآید که زاویۀ دید و ساختار معنایی عوض شود تا در عین حفظ معنا و ویژگیهای منظورشناختی و گفتمانی، متنی طبیعی و آشنا در زبان مقصد پدید آید. البته تغییر شیوهٔ بیان گاهی مستلزم دگرگونیهای دیگری مانند تغییرات دستوری است.




دیدگاهتان را بنویسید