بهترین ترجمه‌ای که خوانده‌ام از دیدگاه گلی امامی

  • به قلم محبوبه اعتضاد
  • منتشر شده در ۲۴ تیر ۱۳۹۷ |
  • دسته بندی موضوعی: آموزش ترجمه

چکیده

گلرخ ادیب محمدی (گلی امامی)، همسر مرحوم کریم امامی، به‌گفته خودش زیاد کتاب می‌خواند و کتابی را ترجمه می‌کند که واقعاً جلبش کند و رهایش نکند. امامی در مورد توانایی ترجمه خود واقع‌بین است. می‌داند از عهده چه متنی بر‌می‌آید و از عهده چه متنی برنمی‌آید. چندان دنبال کتاب‌های پرفروش یا جایزه نوبل‌برده نمی‌رود، چون می‌گوید، حتی اگر از چنین کتابی خوشش هم بیاید می‌داند پیش از او چند نفر دست‌به‌کار ترجمه‌اش شده‌اند. از ترجمه‌های او می‌توان به دختری با گوشواره‌های مروارید تریسی شوالیه، حباب شیشه سیلویا پلات، کارگردانی فیلم اریک شرمن، شش صحنه از ازدواج اینگمار برگمن، زندگی کوتاه است یوستین گوردر، اجاق سرد آنجلا فرانک مک کورت، نقب‌زدن به امریکا ان تایلر و چهار اثر از آلن دوباتن: هنر سیر و سفر، هنر چگونه می‌تواند زندگی شما را دگرگون کند، پروست چگونه می‌تواند زندگی شما را دگرگون کند، و جستارهایی در باب عشق اشاره کرد. اما من گلی امامی را در نوجوانی‌ام با پی‌پی جوراب بلند اثر آسترید لیندگرن شناختم. از هنجارشکنی‌های این آفریده ادبی لذت می‌بردم و از پوشیدن جوراب‌های لنگه‌به‌لنگه حس خوبی داشتم. مهربانی‌های پی‌پی را می‌ستودم و برای داشتن زور بازوی پی‌پی، تمرین می‌کردم. این خاطرات خوب را مدیون گلی امامی هستم. به لطف دکتر خزاعی‌فر توانستم صدای گرم بانو امامی را بشنوم و هر بار که مرا “دخترم” صدا می‌زد، دلم می‌لرزید. از ایشان پرسیدم بهترین ترجمه‌ای که تاکنون خوانده‌اند کدام است و از هر منظری که به نظرشان ترجمه‌ای زیبا آمده برایمان بگویند تا درک ما از ظرایف و اهمیت ترجمه‌ها بالا برود و نیز نام مترجمانی را پاس بداریم که حرمت جان عرق‌ریزشان اعتبار این آیین است. بانو امامی چنین گفتند:

«اصولاً از پاسخ‌دادن به پرسش‌های کلی پرهیز می‌کنم. بهترین فیلم، بهترین کارگردان، بهترین نویسنده، و غیره، پرسش‌های دقیقی نیستند، و جواب دقیقی هم ندارند. پاسخ به این نوع پرسش نمی‌تواند چیزی را ثابت کند. ما مدام در معرض تحولات و اتفاقات زندگی شخصی و جهان اطرافمان هستیم. و نظرمان هم در مورد چیزهای مورد علاقه‌مان تغییر می‌کند. که باید بکند. بیش از شصت سال است (حتماً بیش از شصت سال است به خودم تخفیف داده‌ام) کتاب می‌خوانم. چون حرفه‌ام هم با کتاب و نشر سروکار داشت طبعاً زیاد می‌خواندم (و می‌خوانم).  تا زمانی‌که به زبان دیگری مسلط نشده بودم، طبعاً زیاد ترجمه می‌خواندم. به عقب که نگاه می‌کنم، در هر سنی و به اقتضای آن سن، کتابی یا ترجمه کتابی مرا تحت تأثیر قرار می‌داد و فکر می‌کردم بهترین کتابی است که تاکنون خوانده‌ام. مدت زمانی بعد طبعاً کتاب دیگری جایگزین آن کتاب محبوب می‌شد. عقل‌رس‌تر می‌شدم، تنوع بیشتر می‌شد، سلیقه‌ام عوض می‌شد و بسیاری عوامل دیگر. چندین ترجمه هستند که در زمانی‌که می‌خواندمشان تأثیر عمیقی بر من گذاشتند.


بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *